Als je correct schrijft, dan hoort het “o.i.d.” te zijn, met kleine letters en punten tussen de letters. De punten geven aan dat het een afkorting is waarbij je de afzonderlijke letters noemt – o punt i punt d punt.
In informele omgang zie je vaak “oid” zonder punten, vooral in digitale communicatie zoals chats of sms. Toch is dat niet de standaardvorm in geschreven taal. In formele teksten, zoals een essay of werkstuk, kun je afwegen of je de afkorting überhaupt gebruikt – soms is het netter om “of iets dergelijks” voluit uit te schrijven.
“O.i.d.” heeft niet één starre betekenis; de nuance hangt af van de context. De kern is dat je iets aanduidt dat vergelijkbaar is met wat je noemde, zonder precies dezelfde zaak te bedoelen. Bijvoorbeeld: “We gaan iets drinken, koffie, thee, o.i.d.” Dan geef je aan dat misschien ook een frisdrank of iets dergelijks mogelijk is.
De afkorting kan je helpen om je uitspraak wat soepeler te laten overkomen, zodat het niet té zwart-wit is. Soms gebruik je het wanneer je niet precies weet wat het alternatief is of wanneer je niet alle opties wilt opsommen.
In meer formele taal gebruik je die afkorting minder frequent, omdat het vaag kan overkomen of een indruk van slordigheid kan geven. In academische of zakelijke teksten kun je beter de uitdrukking voluit opschrijven of een preciezere formulering kiezen.
Je ziet “o.i.d.” vaak in zinnen waarbij iemand meerdere mogelijkheden bedoelt zonder alles uit te schrijven. Bijvoorbeeld: “Ik zoek een laptoptas, een rugzak, o.i.d.” Hier bedoel je: iets waarin je je laptop kunt vervoeren, zonder vast te leggen precies wat voor soort tas. Of: “Hij doet projecten in fotografie, ontwerpen, o.i.d.” Daarmee impliceer je dat er ook andere creatieve bezigheden bedoeld kunnen zijn.
Soms ontstaat verwarring bij lezer of schrijver als men niet bekend is met de afkorting, vooral in meer formele contexten. Dan kan men vragen wat “o.i.d.” betekent. Omdat het niet algemeen bekend bij iedereen is, loont het soms om het voluit neer te zetten.
Er zijn meerdere Nederlandse afkortingen die op dezelfde wijze functioneren: je benoemt een afkorting die verwijst naar woorden, vaak met punten ertussen. Denk aan “m.a.w.” (met andere woorden), “d.w.z.” (dat wil zeggen), “a.g.v.” (als gevolg van), “t.b.v.” (ten behoeve van). In al die gevallen gebruik je punten tussen de letters, tenzij je de afkorting als een woord uitspreekt, wat bij “o.i.d.” niet het geval is.
In vergelijking met afkortingen die je letter voor letter uitspreekt, zoals “btw”, kies je daar wel eens de vorm zonder punten. Maar bij “o.i.d.” is de conventie dat de punten blijven staan in de correcte schrijfwijze.
Soms zie je “oid” zonder punten – vooral online. In die gevallen kun je denken dat het een los woord is of dat iemand een tikfout maakte. Toch is het in de praktijk vaak een versnelde versie van “o.i.d.”. De betekenis blijft meestal hetzelfde: “of iets dergelijks”. Die schrijfwijze past bij informele teksten waar snelheid telt.
Toch is het goed om je bewust te zijn van het verschil: in formele teksten is “o.i.d.” met punten netter. In een e-mail naar een docent of in een officieel document zou ik persoonlijk kiezen voor uitgeschreven of de correcte afkorting met punten.
De afkorting o.i.d. betekent “of iets dergelijks”. Je gebruikt hem wanneer je iets bedoelt dat lijkt op wat je hebt genoemd, zonder exact te zijn. In informeel taalgebruik kom je ook “oid” tegen zonder punten. Toch blijft de correcte vorm in geschreven taal “o.i.d.” met punten. In formele teksten kun je beter overwegen het voluit te schrijven om verwarring te voorkomen.
Terug
